تبلیغات

تصویر ثابت

ܓܓنجات آب های کشاورزیܓܓ - مطالب آذر 1392

..::صرفه جویی در بخش کشاورزی تنها راه حل رهایی از بحران آب::..
تاریخ:پنجشنبه 28 آذر 1392-04:46 ب.ظ

سـد و سـازه‏ های آبـی در ایـران باستـان

سـد و سـازه‏ های آبـی در ایـران باستـان


با این که ایرانیان اوّلین سدهای دنیا را نساخته ‏اند امّا کشور ایران از کشورهای قدیمی سدساز در دنیا بشمار می‏رود. تاریخ سدسازی در ایران، قدمتی بسیار طولانی دارد و هنوز هم می‏توان نشانه‏ هایی از سدهای قدیمی را یافت. آثار بعضی از سدهای بجا مانده در ایران، تا 2000 سال عمر دارند.

به طور کلی سدسازی و نیز لایروبی و مرمت سدها مانند سایر کارهای عام المنفعه و طرح‏‏های بزرگ به دست حکومت‏هایی که به آبادانی، پیشرفت و گسترش قلمرو خود علاقه‏ بیشتری داشتند انجام می‏گرفته است و در این میان، رونق اقتصادی و پیشرفت شهرهای مرتبط با سیستم‏های آبیاری و آب‏رسانی نیز بستگی بسیار زیادی با مقوله‏ سد و سدسازی داشته است.

 

در ایران و از حدود 2000 سال قبل، کارهای زیادی برای کنترل و ذخیره‏ آب انجام شده است.

«بند میزان» در شهر «شوشتر» با قدمت 1700 سال

 

فرمانروایان هخامنشی در زمان حکومت خود، به واسطه‏ وضعیت جغرافیایی ایران و علاقه ‏ای که در گسترش سرزمین تحت فرمانروایی از خود نشان می‏دادند، سدها و بندهای زیادی در بخش‏های جنوبی و جنوب غربی ایران احداث نمودند.

یکی از این سدها، سدی است که به دستور «کوروش»، بنیانگذار سلسله‏ هخامنشیان بر روی رودخانه‏ «دیاله» که از قدیم به رودخانه‏ «اَروند» می‏ پیوسته است، ساخته شد. این سد از خاک و چوب درست شده بود و برای آبیاری زمین‏های کشاورزی استفاده می‏گردید. 

«بنــد بهمـــن» با قدمت 2000 سال

 

در دوره‏ هخامنشیان سدهایی بر روی رودخانه‏ های «فُرات» و «اَروند» و همچنین سدهایی بر روی رودخانه‏ «کُر» در استان فارس و در اطراف «تخت جمشید» ساخته شد. «سد داریوش» بر روی رودخانه‏ کُر و در محل فعلی «سد درود‌زن»، 2000 سال پیش ساخته شد و آب آن به تخت‌جمشید منتقل می‌شده است.

«سد ناصری» در 48 کیلومتری شمال‏ غربی تخت‏ جمشید و سدهای دیگری به نام‏های «بند فیض آباد» در حدود 45 کیلومتری شمال تخت‏ جمشید با 25 متر طول و 25 متر ارتفاع و «بند بهمن» با ارتفاع 8 متر در جنوب شهر شیراز از سدهای دوره‏ هخامنشیان می‏باشند.

 


پل بند «شادِروان» در شهر «شوشتر»

 

«بند امیر» در شمال‏ شرقی شهر شیراز بر روی رودخانه‏ کُر در 1000 سال پیش برای ذخیره‏ آب، آبیاری زمین‏های کشاورزی و همچنین استفاده از نیروی ذخیره شده در پشت آن برای راه ‌اندازی آسیاب‌های آبی ساخته و مورد استفاده قرار می‏گرفته است. علاوه بر سدهای ذکر شده در استان خوزستان؛ بندها و سدهای دیگری نیز ساخته شده بود که عبارت بودند از : سد «قلعه رستم» در 33 کیلومتری شمال شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ کارون، سد «شعیبیه» در 24 کیلومتری جنوب‏ غربی شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ دز، سد «عجیرب» در 36 کیلومتری شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ دز، سد «کرخه» در 15 کیلومتری شمال شهر حمیدیه، سد «ابوالعباس» در 18 کیلومتری شهر رامهرمز، سد «ابوالفارس» در جنوب‏ شرقی شهر رامهرمز و سد «جراحی» در 29 کیلومتری جنوب رامهرمز.


«بنــد امیـــر» با قدمت 1000 سال

 

از دیگر سدهای قدیمی ایران، می‏توان از سد «ششطراز» با قدمت 900 سال، سد قدیمی «ساوه» با قدمت 700 سال، سد «کـَبار» با قدمت 700 سال، سد قدیمی «طُرُق» با قدمت 500 سال، سد «کُریت» با قدمت 400 سال و سد «فریمان» با قدمت 400 سال نام برد.

در دوره ‏های بعدی و تا قبل از شروع سد‏سازی به صورت علمی و جدید، در مناطق مختلف ایران سدهای بسیاری ساخته شد که برخی از آن‏ها هنوز هم دایر و قابل استفاده می‏باشند.

 


سد قدیمی «طُرُق» در شهر مشهد با قدمت 500 سال

 


ادامه مطلب


داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:پنجشنبه 28 آذر 1392-04:45 ب.ظ

ســـد (Dam) چیست؟

ســـد (Dam) چیست؟


سدها نیز مانند سایر سازه ‏های بزرگ برای اهداف خاصی ساخته می‏شوند. در گذشته‏ های دور، سدها برای ذخیره‏ آب و آبیاری استفاده می‏شدند، امّا امروزه با پیشرفت تمدّن‏ها و نیاز به آب بیشتر جهت شرب، بهداشت، آبیاری زمین‏های کشاورزی، استفاده در صنعت، کنترل سیلاب، کشتیرانی، بهبود کیفیت آب، کنترل رسوب رودخانه‏ ها و تولید برق، سدها احداث می‏شوند.

گاهی اوقات هدف از احداث سدها می‏تواند برای تأمین منافع عمومی جامعه از قبیل ایجاد مکان‏های تفریحی نیز باشد. سدهای چند منظوره، طرح‏های مهمی در راستای توسعه‏ کشورها هستند، چرا که مردم از طریق احداث سدها از منافع ملّی و اقتصادی زیادی بهره‏مند می‏گردند.

 

 سـد چیسـت؟

مفهوم سد در معنای خاص آن عبارت است از ساختمانی که بخشی را از بخشی دیگر جدا می‏کند و غالباً به مفهوم دیوار یا سازه‏ ای است که از حرکت آب (به صورت کلی یا جزیی) جلوگیری می‏کند تا آب ذخیره و یا انحراف یابد. همچنین در تعریفی دیگر؛ سد، دیواری محکم است که برای جلوگیری از حرکت آب رودخانه می‏سازند تا آب در پشت آن ذخیره گردد و پس از ذخیره شدن آب، برای کارهای مختلف از آن استفاده ‌شود.

 

سد وزنیShasta  در کشور آمریکا -  ارتفاع 183.6 متر - سال بهره‏ برداری 1945 میلادی

 


ادامه مطلب


داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:پنجشنبه 28 آذر 1392-04:44 ب.ظ

احتمال ادامه روند کاهشی تراز آب دریای خزر

احتمال ادامه روند کاهشی تراز آب دریای خزر


مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر از احتمال ادامه روند کاهشی تراز آب دریای خزر طی سال‌های آینده خبر داد.


به گزارش روابط ‌عمومی موسسه تحقیقات آب، مهندس جواد ملک، مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر، درخصوص تراز آب این دریا گفت: کاهش 80 سانتی متری تراز آب دریای خزر طی 17 سال اخیر را نمی‏توان به عنوان افت و خیزهای معمولی دریا دانست و احتمال ادامه کاهش تراز آب به عنوان دور جدیدی از ویژگی‏های نوسانی دریای خزر را نباید از نظر دور داشت.
وی با اشاره به آخرین وضعیت نوسانات و میانگین تراز آب دریای خزر در سال آبی 92-1391بیان کرد:‌ براساس تحلیل داده های دریافتی از ایستگاه های ترازسنجی مستقر در بندر انزلی، بندر نوشهر، بندر صدرا (نکا) و بندرترکمن (آشوراده)، میانگین تراز آب دریای خزر در سال آبی 92-1391 برابر 59/26- متر است که نسبت به سال آبی قبل، چهار سانتی متر و نسبت به سه سال قبل، 34 سانتی متر کاهش نشان می دهد.
وی ادامه داد: از جمله دلایل کاهش تراز آب را می‌توان ادامه تأثیر خشکسالی سال های قبل در حوضه آبریز خزر و کاهش بارش و در نتیجه کاهش آبدهی رودخانه‏های منتهی به دریای خزر و مهم ترین آنها رودخانه ولگا دانست.
ملک اضافه کرد: دبی رودخانه ولگا در مجموع سال‏های 2010 تا 2012 میلادی حدود 80 درصد میانگین درازمدت این رودخانه بوده است؛ اما در بهار سال 2013 میلادی و در دوره پرآبی، آبدهی رودخانه ولگا 11 درصد بالاتر از حد نرمال گزارش شده است.
وی با تاکید بر لزوم تهیه نقشه حد بستر و حریم دریای خزر، گفت: با توجه به اعلام حد بستر دریای خزر (تراز 7/24- متر) از سوی وزارت نیرو و لزوم حفظ و حراست آن از سوی شرکت های آب منطقه‏ای شمال کشور، لازم است پروژه تهیه نقشه حد بستر و حریم دریای خزر و علامت‏گذاری سواحل با جدیت اجرا شود. زیرا به دلیل کاهش تراز آب دریا تجاوزها به حریم دریا افزایش خواهد یافت.
وی خاطرنشان کرد: ضروری است کلیه طرح ها و برنامه‏های استراتژیک دولت در سواحل جنوبی دریای خزر با رویکرد به ویژگی های نوسانی دریای خزر و روند کاهش تراز آب در سال های اخیر مهندسی و عملیاتی شوند.

 


ادامه مطلب


داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:پنجشنبه 28 آذر 1392-04:44 ب.ظ

نخستین نشست دبیرخانه مشترک نجات آب در سال تحصیلی 93 - 1392 در خوزستان برگزار شد

نخستین نشست دبیرخانه مشترک نجات آب در سال تحصیلی 93 - 1392 در خوزستان برگزار شد


نخستین نشست دبیرخانه مشترک طرح نجات آب در سال تحصیلی 93 - 1392 در خوزستان برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان آب و برق خوزستان، در این نشست، مسعود اکبری، معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان و دبیر دبیرخانه نجات آب در این اداره کل، گفت: طرح ملی دانش آموزی نجات آب چند سال است که بر اساس تفاهم نامه وزارت آموزش و پرورش و وزارت نیرو اجرا می شود .
وی افزود: اداره کل آموزش و پرورش استان خوزستان و سازمان آب و برق استان نیز امسال برای سومین سال متوالی این طرح را برای 45 هزار دانش آموز خوزستانی اجرا می کنند و در این طرح از پتانسیل دانش آموزان و فرهنگیان برای آموزش استفاده بهینه از آب بهره می بریم.
اکبری افزود: هدف از اجرای طرح، فرهنگ سازی برای مصرف بهینه آب برای دانش آموزان و مردم است و در اجرای طرح از نیروی عظیم فرهنگیان، دانش آموزان و خانواده ها استفاده می شود.
معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان خوزستان گفت: سال اول اجرای طرح نجات آب در استان با سازمان دانش آموزی شروع شد و در دو سال اخیر این طرح از سوی اداره آموزش و پرورش برگزار می شود.
وی افزود: این طرح در سال تحصیلی گذشته در 22 منطقه، 386 مدرسه و برای 26 هزار دانش آموز اجرا شد. اما امسال در 32 منطقه، 613 مدرسه و برای 45 هزار دانش آموز اجرا می شود و دبیرخانه این طرح در اداره کل آموزش و پرورش استان تشکیل شده و تا پایان آذرماه دبیرخانه شهرستان ها نیز تشکیل خواهد شد.
اکبری در ادامه گفت: اعتبار اجرای طرح در سال جاری، دو میلیارد ریال است که اجرای طرح در استان شروع شده و بخشنامه آن نیز به مدارس ارسال شده است .
وی افزود: در این طرح، ناجیان آب و معلمان و مدارس و رابطان ادارات آموزش و پرورش آموزش می بینند و گردهمایی و همایش، مسابقه، برنامه های انشا، اردو، بازدید و جشنواره از جمله برنامه هایی است که ویژه دانش آموزان برگزار می شود .
علیرضا حیات غیب، مدیر روابط عمومی و مسئول دبیرخانه نجات آب در سازمان آب و برق خوزستان، نیز گفت: طرح نجات آب برای نجات زندگی است.
وی افزود: اجرای طرح نجات آب کار بسیار بزرگ و انسان دوستانه ای است که این طرح در کنار آموزش متون درسی که راه بهتر زندگی کردن را می آموزد، نجات زندگی را سرلوحه قرار داده که در واقع همان نجات آب است .
مجری طرح نجات آب در سازمان آب و برق خوزستان نیز گفت: در چارت مراحل اجرای طرح در 32 منطقه آموزشی تحت پوشش، اجرای طرح از تاریخ انعقاد تفاهم نامه تا اتمام آن به تاریخ 30/07/92 این مراحل قابل اجرا است .
لیلا خوشکام گفت: روند اجرای طرح نیز توسط کمیته ارزیابی طرح نجات آب متشکل از نمایندگان سازمان و اداره کل در طول راه صورت می گیرد .
وی افزود: با تشکیل دبیرخانه های شهرستانی، به دنبال آن هستیم که طرح را از حالت متمرکز خارج کرده و به مناطق هدف سوق دهیم.

 


ادامه مطلب


داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:پنجشنبه 28 آذر 1392-04:43 ب.ظ

وزیر نیرو: الگوی کشت برای ۶۰۹ دشت در حال آماده شدن است

وزیر نیرو: الگوی کشت برای ۶۰۹ دشت در حال آماده شدن است


طرح‌های اولویت دار برای احیای دریاچه ارومیه اعلام شد

الگوی کشت برای ۶۰۹ دشت کشور در حال آماده شدن است.

وزیر نیرو با اعلام برخی راهکارهای اصلی در دست مطالعه به منظور نجات دریاچه ارومیه از جمله بررسی تاثیر ساخت جاده شهید کلانتری در دریاچه، از نگرانی برای تامین آب 6 کلان شهر کشور سخن گفت و افزود: وضعیت دشت های کشور خطرناک شده و تهران برای اولین بار در فصل سرد به مشکل کم آبی برخورد کرد.به گزارش مهر، حمید چیت چیان گفت: در اطراف تهران 5 سد احداث شده است اما میزان ذخایر آن ها حدود 40 درصد کمتر از سال گذشته است و می توان گفت که برای نخستین بار در تهران در فصول سرد با کمبود منابع آبی روبرو هستیم.وزیر نیرو افزود: در حال حاضر در زاهدان، اهواز،  آبادان، اصفهان و تهران برای تامین آب نگرانی هایی وجود دارد.

وی با بیان اینکه اکنون عمده دشت های کشور به دلیل برداشت های اضافی آب در وضعیت بسیار خطرناکی قرار دارد گفت: آسیب مراقبت نکردن در نحوه مصرف آب، در درجه نخست نصیب کشاورزان می شود و ما می خواهیم کشاورزان دچار مشکل نشوند بنابراین باید در افزایش بازده آبیاری به ما کمک کنند. وزیر نیرو تصریح کرد: الگوی کشت در ایران به صورت کامل تدوین نشده اما برای 609 دشت، این الگو در حال آماده شدن است. وی با بیان این که 92 درصد از مصارف کل آب در بخش کشاورزی، شش درصد در بخش شرب و دو درصد در بخش صنعت است افزود: اگر کشاورزان بازده آبیاری را 10 درصد افزایش دهند، به اندازه 9.2 درصد کل منابع آب ذخیره می شود و در این موضوع برنامه ریزی دقیق انجام دادیم تا برای تابستان آینده آماده باشیم. وی در خصوص آخرین وضعیت دریاچه ارومیه نیز گفت: کارگروهی در این خصوص توسط دولت تشکیل شد که برای تالاب های دیگر کشور نیز فعالیت هایی انجام می دهد. برای نجات دریاچه ارومیه 43 راهکار تایید و براساس ارزیابی های فنی و زیست محیطی 19 راهکار دارای اولویت شناخته شد. چیت چیان اجرای پروژه انتقال آب از جنوب دریاچه در دو سال آینده، آغاز مطالعه انتقال آب از دریای خزر و تکمیل مطالعه ها در شش ماه، لایروبی رودخانه هایی که به دریاچه ارومیه می رسد، برداشت موانع ورودی آب، توقف توسعه کشاورزی در حوضه، توقف سدهای در دست مطالعه در حوضه دریاچه ارومیه، بازنگری در اجرای سدهای در حال اجرا و مطالعه در مورد تاثیر جاده شهید کلانتری در دریاچه ارومیه را از جمله طرح های اولویت دار برای علاج بخشی دریاچه ارومیه عنوان کرد.

به نقل از روزنامه خراسان مورخ 23 آذر 1392


ادامه مطلب


داغ کن - کلوب دات کام


  • تعداد صفحات :3
  • 1  
  • 2  
  • 3