تبلیغات

تصویر ثابت

ܓܓنجات آب های کشاورزیܓܓ - سـد و سـازه‏ های آبـی در ایـران باستـان

..::صرفه جویی در بخش کشاورزی تنها راه حل رهایی از بحران آب::..
تاریخ:چهارشنبه 17 مهر 1392-05:06 ب.ظ

سـد و سـازه‏ های آبـی در ایـران باستـان

سـد و سـازه‏ های آبـی در ایـران باستـان


با این که ایرانیان اوّلین سدهای دنیا را نساخته ‏اند امّا کشور ایران از کشورهای قدیمی سدساز در دنیا بشمار می‏رود. تاریخ سدسازی در ایران، قدمتی بسیار طولانی دارد و هنوز هم می‏توان نشانه‏ هایی از سدهای قدیمی را یافت. آثار بعضی از سدهای بجا مانده در ایران، تا 2000 سال عمر دارند.

به طور کلی سدسازی و نیز لایروبی و مرمت سدها مانند سایر کارهای عام المنفعه و طرح‏‏های بزرگ به دست حکومت‏هایی که به آبادانی، پیشرفت و گسترش قلمرو خود علاقه‏ بیشتری داشتند انجام می‏گرفته است و در این میان، رونق اقتصادی و پیشرفت شهرهای مرتبط با سیستم‏های آبیاری و آب‏رسانی نیز بستگی بسیار زیادی با مقوله‏ سد و سدسازی داشته است.

 

در ایران و از حدود 2000 سال قبل، کارهای زیادی برای کنترل و ذخیره‏ آب انجام شده است.

«بند میزان» در شهر «شوشتر» با قدمت 1700 سال

 

فرمانروایان هخامنشی در زمان حکومت خود، به واسطه‏ وضعیت جغرافیایی ایران و علاقه ‏ای که در گسترش سرزمین تحت فرمانروایی از خود نشان می‏دادند، سدها و بندهای زیادی در بخش‏های جنوبی و جنوب غربی ایران احداث نمودند.

یکی از این سدها، سدی است که به دستور «کوروش»، بنیانگذار سلسله‏ هخامنشیان بر روی رودخانه‏ «دیاله» که از قدیم به رودخانه‏ «اَروند» می‏ پیوسته است، ساخته شد. این سد از خاک و چوب درست شده بود و برای آبیاری زمین‏های کشاورزی استفاده می‏گردید. 

«بنــد بهمـــن» با قدمت 2000 سال

 

در دوره‏ هخامنشیان سدهایی بر روی رودخانه‏ های «فُرات» و «اَروند» و همچنین سدهایی بر روی رودخانه‏ «کُر» در استان فارس و در اطراف «تخت جمشید» ساخته شد. «سد داریوش» بر روی رودخانه‏ کُر و در محل فعلی «سد درود‌زن»، 2000 سال پیش ساخته شد و آب آن به تخت‌جمشید منتقل می‌شده است.

«سد ناصری» در 48 کیلومتری شمال‏ غربی تخت‏ جمشید و سدهای دیگری به نام‏های «بند فیض آباد» در حدود 45 کیلومتری شمال تخت‏ جمشید با 25 متر طول و 25 متر ارتفاع و «بند بهمن» با ارتفاع 8 متر در جنوب شهر شیراز از سدهای دوره‏ هخامنشیان می‏باشند.

 


پل بند «شادِروان» در شهر «شوشتر»

 

«بند امیر» در شمال‏ شرقی شهر شیراز بر روی رودخانه‏ کُر در 1000 سال پیش برای ذخیره‏ آب، آبیاری زمین‏های کشاورزی و همچنین استفاده از نیروی ذخیره شده در پشت آن برای راه ‌اندازی آسیاب‌های آبی ساخته و مورد استفاده قرار می‏گرفته است. علاوه بر سدهای ذکر شده در استان خوزستان؛ بندها و سدهای دیگری نیز ساخته شده بود که عبارت بودند از : سد «قلعه رستم» در 33 کیلومتری شمال شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ کارون، سد «شعیبیه» در 24 کیلومتری جنوب‏ غربی شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ دز، سد «عجیرب» در 36 کیلومتری شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ دز، سد «کرخه» در 15 کیلومتری شمال شهر حمیدیه، سد «ابوالعباس» در 18 کیلومتری شهر رامهرمز، سد «ابوالفارس» در جنوب‏ شرقی شهر رامهرمز و سد «جراحی» در 29 کیلومتری جنوب رامهرمز.


«بنــد امیـــر» با قدمت 1000 سال

 

از دیگر سدهای قدیمی ایران، می‏توان از سد «ششطراز» با قدمت 900 سال، سد قدیمی «ساوه» با قدمت 700 سال، سد «کـَبار» با قدمت 700 سال، سد قدیمی «طُرُق» با قدمت 500 سال، سد «کُریت» با قدمت 400 سال و سد «فریمان» با قدمت 400 سال نام برد.

در دوره ‏های بعدی و تا قبل از شروع سد‏سازی به صورت علمی و جدید، در مناطق مختلف ایران سدهای بسیاری ساخته شد که برخی از آن‏ها هنوز هم دایر و قابل استفاده می‏باشند.

 


سد قدیمی «طُرُق» در شهر مشهد با قدمت 500 سال




داغ کن - کلوب دات کام
feet problems
شنبه 18 شهریور 1396 11:56 ق.ظ
After exploring a handful of the articles on your web site, I really
like your technique of writing a blog. I added it to my bookmark site
list and will be checking back soon. Please check out my web site too and let me know what you think.
Foot Complaints
سه شنبه 10 مرداد 1396 12:47 ق.ظ
I just like the helpful info you supply in your
articles. I will bookmark your weblog and check again here frequently.

I am reasonably certain I will learn many new stuff right right here!
Good luck for the next!
BHW
چهارشنبه 30 فروردین 1396 11:04 ق.ظ
I must thank you for the efforts you have put in writing this blog.

I really hope to see the same high-grade content from you in the future as well.
In truth, your creative writing abilities has
encouraged me to get my own, personal blog now ;)
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 08:27 ق.ظ
Very descriptive blog, I liked that bit. Will there be a
part 2?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر