تبلیغات

تصویر ثابت

ܓܓنجات آب های کشاورزیܓܓ

..::صرفه جویی در بخش کشاورزی تنها راه حل رهایی از بحران آب::..
تاریخ:چهارشنبه 4 اردیبهشت 1392-06:59 ب.ظ

◄ܓܓنجات آب های کشاورزیܓܓ►

◄ܓܓنجات آب های کشاورزیܓܓ►

..::صرفه جویی در بخش کشاورزی تنها راه حل رهایی از بحران آب::..






تماس با ما



داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:سه شنبه 30 مهر 1392-03:57 ب.ظ

تفاهم نامه اجرای طرح نجات آب در استان اردبیل مبادله شد

تفاهم نامه اجرای طرح نجات آب در استان اردبیل مبادله شد


تفاهم نامه اجرای طرح ملی دانش آموزی نجات آب در استان اردبیل مبادله شد.

به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه ای استان اردبیل، در مراسم مبادله تفاهم نامه اجرای طرح 
نجات آب، قائم مقام شرکت، معاون حفاظت و بهره برداری و کارکنان شرکت آب منطقه ای و معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان حضور داشتند.
قائم مقام شرکت آب منطقه ای استان اردبیل در این مراسم گفت: امروز با توجه به کمبود منابع آب و بحرانی بودن این منبع خدادادی در کشور، اهمیت ترویج و فرهنگ سازی مصرف آب در بخش های مختلف از ضروریات است.
علی خاک نژاد تصریح کرد: با توجه به مصارف زیاد آب در بخش های صنعت و کشاورزی و به تبع آن کمبود آب های سطحی و زیرزمینی در دو دهه اخیر، ضروری است که گام های اساسی در این زمینه برداشته شود.
وی در ادامه عنوان کرد: در حال حاضر بیش از 60 درصد آب های سطحی در استان مهار شده است و باید برای جلوگیری از به هدر رفتن آب و کمبود شدید این منبع، فکرهایی اساسی صورت گیرد.
خاک نژاد گفت: نقش دانش آموزان به عنوان رسولان و مروجان در بحث مصرف صحیح آب، یک نقش محوری است و با گسترش همکاری های فی مابین وزارتخانه های نیرو و آموزش و پرورش، فرهنگ سازی مصرف آب موثر خواهد شد.
وی عنوان کرد: استفاده بی رویه از منابع آب های زیرزمینی در سال های اخیر، این موضوع را تبدیل به یک بحران کرده است و دانش آموزان به عنوان سفیران فرهنگی در جامعه می توانند به خوبی از عهده ترویج فرهنگ صحیح آب در جامعه باشند.
معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان اردبیل نیز در این مراسم، با تقدیر از خدمات شرکت آب منطقه ای اردبیل در حوزه فرهنگ سازی آب، ارتباط مستمر شرکت آب با اداره کل آموزش و پرورش را موثر در ترویج فرهنگ مصرف بهینه آب عنوان کرد و گفت: با گسترش فی مابین همکاری ها می توان در آینده شاهد به ثمر نشستن تلاش های دو طرف بود.
طوس احمدی حصار تصریح کرد: طبق ارزیابی های صورت گرفته در آموزش و پرورش، عقد این تفاهم نامه در سال های اخیر تاثیر بسیار مفید و سازنده در ترویج فرهنگ مصرف آب در بین دانش آموزان و خانواده ها داشته است.
وی عنوان کرد: طرح ملی دانش آموزی نجات آب از جمله طرح های موفق اجرا شده در آموزش و پرورش است که می توان آثار اجرای این طرح را در بین خانواده ها در سال های اخیر به خوبی مشاهده کرد.
در ادامه این مراسم، معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای اردبیل نیز گفت: کمبود آب و معضلات مرتبط با این موضوع، متاسفانه در سال های اخیر مورد غفلت مسئولان واقع شده است و کندی حرکت در مسیر فرهنگ سازی مصرف آب این بحران را تشدید می کند.
بهروز محمدی گفت: با ترسیم وضعیت منابع آب موجود در استان و ارائه آن در بین دانش آموزان، می توان این قشر بزرگ جامعه را که نقش سفیران فرهنگی در جامعه را دارند، در اجرای طرح و رسیدن به اهداف تعیین شده کمک کرد.
وی افزود: با توجه به نقش سازنده دانش آموزان به عنوان مدیران آینده این مملکت، درک مسائل و مشکلات موجود برای آنها در همین زمان مقدور خواهد بود و در آینده درک مناسبی از موضوع را خواهند داشت.
معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای اردبیل توجه به ارزش اقتصادی آب و ارتقای سطح آگاهی های مردم را از ضروریات اجرای این طرح عنوان کرد و گفت: رسالت اصلی وزارت نیرو در سال های اخیر توجه به بحث حفاظت و بهره برداری درست و مناسب از منابع آب است که دانش آموزان می توانند در به نتیجه رسیدن این نقش، سهم بسزایی داشته باشند.
محمدی با اشاره به اولویت گذاری مناطق مختلف استان با توجه به وجود منابع آب موجود در آنها در بحث اجرای طرح 
نجات آب، گفت: این موضوع می تواند در به نتیجه رسیدن این طرح موثر باشد.
دبیر کمیته طرح 
نجات آب استان اردبیل نیز در این نشست، گزارشی از روند اجرای طرح در استان ارائه داد.
رامین عاشوری گفت: این طرح در 19 منطقه آموزش و پرورش استان و 100 مدرسه مقطع راهنمایی روستایی منتخب اجرا خواهد شد و با اجرای این طرح، دو ناجی آب در هر یک از مدارس سطح استان فعالیت خواهند کرد.
عاشوری تصریح کرد: در اجرای طرح 
نجات آب امسال، توجه اساسی به مناطق مختلف استان بر اساس اولویت های بحران آب خواهد شد.
مشاور استانی طرح 
نجات آب نیز در این مراسم گفت: در اجرای این طرح، تولید محصولات فرهنگی و آموزشی متناسب با اولویت های شرکت آب منطقه ای اردبیل، در دستور کار است.
صادق نباتی گفت: تولید فیلم کوتاه، راه اندازی سامانه پیامک و حلقه انسانی نجات آب، از جمله فعالیت های اجرای این طرح در سطح استان خواهد بود.
وی برگزاری کارگاه های آموزشی ویژه برای ناجیان و معلمان رابط را از بخش های دیگر اجرای طرح
نجات آب در استان دانست.
در پایان این مراسم، تفاهم نامه تنظیمی برای اجرای طرح ملی دانش آموزی نجات آب  به امضای قائم مقام شرکت آب منطقه ای اردبیل و معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان رسید و مبادله شد.

 




داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:سه شنبه 30 مهر 1392-03:56 ب.ظ

بی تدبیری،مخرب تر ازخشکسالی

بی تدبیری،مخرب تر ازخشکسالی


فقط نوشتن از مرگ انسان ها یا به صحنه کشیدن یک جنایت، دشوار نیست، فقط نوشتن از فقر و نداری همنوعان دردناک نیست، شاید دردناک ترین گزارش های میدانی، دیدن و نوشتن از مرگ یک به یک منابعی باشد که خود منشاء حیات بودند. گام برداشتن بر چهره چروکیده و پژمرده دشت های کشور و حسّ این که همچون سالمندی رنجور، خیلی به سرعت تکیده می شود و گود می رود، بسیار دشوار است.

مدتی است که پرونده منابع آبی کشور را در دست دارم و یک به یک در باره آن ها گزارش کار می کنم. ای کاش می توانستم بگویم حال فلان دشت یا فلان دریاچه خوب است ولی هنوز نتوانسته ام چنین ادّعایی کنم. دشت مشهد، دشت شهر کرد، زاینده رود، دشت گرگان، دریاچه پریشان، هامون یا ارومیه؟ کدام یک حال خوشی دارد، تو بگو. وقتی حتی متولیان منابع آبی کشور از حال بد آب می گویند، ما که دیگر حرفی برای گفتن نداریم.

همین چند روز پیش بود که قائم مقام وزیر نیرو با اعلام این که از 609 دشت کشور 253 دشت، ممنوعه است و امکان برداشت آب از آن وجود ندارد گفت: هم اکنون 609 دشت در کشور وجود دارد که 253 دشت ممنوعه است و با کسری حدود 9 میلیارد مترمکعبی مخزن مواجه هستیم.

به گزارش مهر«ستار محمودی»با ارائه گزارشی از وضعیت منابع آب در ایران، 84 درصد کشور را شامل مناطق خشک، نیمه خشک و فراخشک و 16 درصد کشور را شامل مناطق مدیترانه ای، مرطوب و نیمه مرطوب اعلام کرد.

وی با بیان این که در سال آبی 92 -91، 237 میلی متر بارش در کشور رخ داده است افزود: بارش متوسط درازمدت، 240 میلی متر را نشان می دهد که این امر نشان از کاهش ۲ درصدی حجم بارش ها در سال آبی گذشته است.

وی ادامه داد: نمودار جمعیت و منابع تجدید شونده از روند افزایش جمعیت و کاهش سرانه آب تجدید پذیر کشور در 80 سال گذشته خبر می دهد.

تنها یک روز قبل از این مقام مسئول، یکی دیگر از متولیان منابع آبی کشور هم هشدار داده بود که با کاهش آب ذخیره سازی شده در مخازن سدها و تداوم خشکسالی، ناچار به استفاده از آب چاه ها(یعنی آب با کیفیت کمتر) خواهیم بود.

«خسرو ارتقایی» مدیرعامل شرکت آب منطقه ای تهران، به ایرنا گفت: پاییز خشکی را آغاز کرده ایم ، میزان بارندگی از ابتدای پاییز تاکنون در سال آبی گذشته 2.3میلی متر و متوسط درازمدت 6.3 میلی متر بوده است.

 

افت 60 متری سطح آب های زیرزمینی

تشدید روند نابودی منابع آبی کشور در سال های اخیر سبب شده است که بیشتر دشت های کشور یکی از پرمخاطره ترین و خسارت بارترین پدیده های زیست محیطی شناسایی شده را تجربه کند و خطر ویرانگر فرونشست زمین را در چند قدمی خود ببیند. هر چند ایران با تجربه 31 مخاطره از تعداد 41 مخاطره شناسایی شده در جهان، رده های بالای سیاهه کشورهای پرمخاطره جهان را به خود اختصاص داده و در سال 2010 مقام سومی کشورهای پرمخاطره جهان را کسب کرده است اما این پدیده فرونشست زمین است که لرزه بر اندام خشک دشت های حاصلخیز کشور انداخته است.

بهره برداری های غیراصولی و بی رویه از منابع آبی زیرزمینی مهم ترین علت بروز فاجعه فرونشست زمین است که با مسدود شدن مجاری نفوذ آب به داخل سفره ها، افت شدید سطح آب های زیرزمینی را به دنبال داشته و در نهایت با فرونشست زمین، بیابان زایی و نابودی حیات اتفاق می افتد. البته فرو نشست زمین علاوه بر خسارت های غیرقابل جبران زیست محیطی، زمینه ساز ناپایداری سازه ها و بناها شده و می تواند نرخ خسارت های مالی و جانی پدیده هایی مثل زلزله را به طرز وحشتناکی افزایش دهد.

بر اساس آمار 2 سال پیش شرکت مدیریت منابع آب، در70 دشت مرکزی کشور سطح آب زیرزمینی بیش از ۲ متر کاهش داشته و در مناطقی مانند کرمان، فارس، جهرم، نیریز و ورامین بین 40 تا 60 متر سطح آب زیرزمینی افت کرده است.

بین سال های 1971 تا 2001 یعنی طی 30 سال سطح آب های زیرزمینی کشور 15 متر کاهش یافت. به عبارت دیگر به طور متوسط سطح آب زیرزمینی در این مدت سالیانه نیم متر کاهش داشته است. این در حالی است که ازسال 2001 تا 2011 یعنی در 10 سال اخیر این نرخ به 70 سانتی متر در سال افزایش یافته است.

به گفته«محمد درویش»عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل و مرتع، کاهش سطح آب های زیرزمینی منجر به نشست زمین که آخرین مرحله از بیابان زایی است می شود که این پدیده دیگر قابل برگشت نیست و به شکل فرو نشست در سطح وسیع تر و فرو چاله در سطوحی با گستردگی کمتر نمود می یابد.

درویش می گوید: خیلی از دکل های انتقال برق، پل ها و راه های خط آهن در اثر فرو نشستن خاک در دشت ها دچار صدمه می شوند. این فرو نشست ها بسیاری از اراضی کشاورزی را هم از بین می برد و این کاملا در دشت «قهاوند»قابل مشاهده است.

وی تأکید می کند: برداشت بی رویه آب از ذخایر سفره های زیر زمینی در درازمدت سبب افزایش ناپایداری سرزمین می شود و کشوری که پایداری اکولوژی خود را از دست می دهد به این راحتی قادر به برگرداندن آن نیست. اگر در این منطقه تخریبی رخ دهد، جانوران، گیاهان و چشم اندازهای طبیعی از بین می روند و شرایط طبیعی به ما اجازه بازیافت یا احیای مجدد را نمی دهد.

بررسی و تحقیقات سازمان نقشه برداری هم درباره پدیده فرونشست دشت های کشور چندی است آغاز شده اما به دلیل مشخص نبودن بودجه مورد نیاز، این بررسی ها با روند مناسبی ادامه پیدا نکرده است. کارشناسان معتقدند در این شرایط باید بررسی ها با تخصیص بودجه مناسب به دقت انجام شود. خطر فرو نشست جدی است و در برخی مناطق حتی با بارندگی مناسب هم امکان بازگشت به شرایط عادی وجود ندارد.

وقتی به«اسماعیل کهرم» استاد دانشگاه و مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست می گویم که ظاهراً کار از تعارف و حتی هشدار گذشته است و ما در حال ورود به مرحله بحران جدّی هستیم، انگار که داغ دلش را تازه کرده ام. وی با تاکید بر این مسئله که نگرانی از فرو نشست دشت ها در ایران مدت هاست که توسط کارشناسان مطرح می شود، به قرار گرفتن ایران در منطقه آب و هوایی خشک اشاره می کند و می گوید: یکی از راه ها برای تامین آب، که به شکل غیر معمول از آن استفاده شده، برداشت از سفره های زیر زمینی است؛ اما مسئله این است که این آب های زیر زمینی هم پایان پذیرند.

کهرم با یادآوری مصوبه مجلس برای تعیین تکلیف چاه های بدون پروانه برای برداشت آب از سفره های آب زیر زمینی می گوید: چنین کاری به آن معناست که ما به شکل غیر منطقی منابع آب زیر زمینی را تاراج کنیم.

به اعتقاد برخی کارشناسان با استفاده از روش های نوین آبیاری و همچنین استفاده از پساب های شهری تصفیه شده می توان بهره برداری از سفره های آب زیر زمینی را کاهش داد. در غیر این صورت، فرونشست ها سبب تغییرات مخرب و متعدد می شود.

 

پدیده گرد و غبار

ولی این فقط فرونشست زمین نیست که کشور را تهدید می کند. بحران کم آبی تبعات گسترده تر و پیچیده تری نیز در پی دارد که کم کم نمود می یابد. از آن جمله است افزایش ریزگردها و توفان های گرد و غبار و حتی شن. در ماه های پایانی سال 91، سازمان ناسا بر اساس مطالعات و عکس های ماهواره ای خود از سال 2003 تا 2010 از کاهش محسوس و کم سابقه منابع آب رودخانه های دجله و فرات که میان 4 کشور ترکیه، عراق، سوریه و ایران مشترک هستند، خبر داد. بر اساس این گزارش منطقه خاورمیانه، طی دهه گذشته یکی از کم سابقه ترین روندهای کاهش منابع آب شیرین را پشت سرگذاشته است. این موسسه دلیل کاهش محسوس منابع آب خاورمیانه به ویژه کاهش منابع آب شیرین ۲ رودخانه مهم دجله و فرات را، سوء مدیریت، افزایش تقاضا برای استفاده از منابع آب زیر زمینی و نیز خشکسالی کم سابقه سال 2007 در خاورمیانه ذکر کرده است.

مهم ترین تاثیر کمبود آب در منطقه خاورمیانه، بروز پدیده ریزگردها در این منطقه است. هرچند عربستان و عراق کانون های مهم تولید ریزگردها در منطقه هستند اما همان گونه که طی سال های اخیر دیده ایم، دامنه این پدیده تا کشور ما هم کشیده می شود ولی مشکل به همین جا ختم نمی شود.

خشک شدن دریاچه های مهمّی مانند ارومیه، پریشان و هامون سبب تشکیل کانون های جدید ایجاد گرد و غبار و حتّی توفان های نمکی شده است که این بار نه از آن طرف مرزها بلکه از درون کشور نشأت می گیرد و به معنای واقعی حیات را تهدید می کند. از طرفی به دلیل کمبود منابع آب، مشکلات سیاسی و امنیتی و نیز کمبود بودجه، اجرای طرح های بیابان زدایی در ایران و کشورهای همسایه به نحوی غیر ممکن شده است.

اگرچه نشست های چند جانبه ای بین کشورهای درگیر با این پدیده برگزار شده است، اما شنیده ها حاکی از آن است که هنوز هیچ یک از کشورها نتوانسته اند حتّی ترکیه را -به عنوان بزرگ ترین سدساز بالادست رودخانه های جاری در خاک عراق- برای رعایت حقابه پایین دست متقاعد کنند.

 

انتقال درون کشوری آب

اگرچه تنها راهکار پیش بینی شده توسط مسئولان برای مقابله با خشکسالی، انتقال آب بین حوزه ای از مناطق پرآب تر به بخش های خشک است، اما همواره کارشناسان هشدار داده اند که انتقال آب به عنوان آخرین راهکار و پس از جلوگیری از اتلاف آب و نیز اجرای طرح های آبخیزداری و آبخوان داری، مطرح می شود و در نهایت نیز با توجه به شرایط اقلیمی و اجتماعی کشور، این راهکار پاسخگو نخواهد بود. در برخی موارد که نمونه ای از آن را در مرکز ایران شاهد بودیم، انتقال آب یک حوزه آبریز به مکانی دیگر، معضلات اجتماعی ایجاد کرد.

یکی از رخدادهایی که در نتیجه انتقال آب بین حوزه ای در کشور بحرانی را ایجاد کرد، شکسته شدن خط انتقال آب زاینده رود به یزد بود. از تبعات اجتماعی که بگذریم واقعیات زیست محیطی نیز در حال رخدادن است که از فاجعه ای قریب الوقوع خبر می دهد. به گفته اسماعیل کهرم، استاد دانشگاه و مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست عمده مساحت کشور خشک و نیمه خشک است و جنگل های زاگرس که بسیاری از رودخانه های کشور از این منطقه سرچشمه می گیرد، در حال نابودی است. با خشک شدن جنگل ها که نقش عمده ای در نفوذ آب و تغذیه سفره آب های زیر زمینی دارند، به طور حتم مشکلات بیشتری دامن گیر کشور خواهد شد.

وی تأکید می کند که مشکل اصلی ما خشکسالی نیست بلکه بی تدبیری مسئولان است. امروزه دیگر سدسازی در دنیا به عنوان یک راهکار بزرگ برای مدیریت منابع آب مطرح نیست و کارشناسان و مسئولان به این باور رسیده اند که سد سازی تنها انتقال و حتی تغییر شکل مشکل از جایی به جای دیگر است. بر همین اساس کشورهایی مثل چین و آمریکا در حال تخریب برخی سدهایشان هستند.

 

واردات آب!

در این بین اواخر سال گذشته بود که سرپرست وقت معاونت آب و آبفای وزارت نیرو اعلام کرد، مذاکراتی برای واردات آب از کشورهای همسایه به ایران صورت گرفته است. هرچند وی نامی از کشور یا کشورهای مورد نظر نبرد ولی« علی ایرانپور»عضو کمیسیون کشاورزی مجلس با بیان این که خرید آب از برخی کشورهای همسایه برای حل مشکل بی آبی امری عادّی است، در این باره می گوید: کشور تاجیکستان که دارای منابع خوب آبی است می تواند مبدأ مناسبی برای خرید آب و حل مشکل آب استان های خراسان باشد. این تصمیم در شرایطی است که ایران بیش از 40 سال است که در شرایط خشکسالی به سر می برد و با توجه به افزایش روزانه مصرف آب در کشور بحران کم آبی هر سال نسبت به سال گذشته افزایش می یابد.

در سال 91، ایران تلاش هایی را برای انتقال آب از تاجیکستان انجام داد. به گفته سرپرست وقت معاونت منابع آب وزارت نیرو، از آن جا که تاجیکستان دارای منابع آب شیرین زیادی است، قرار است یک میلیارد متر مکعب آب از این کشور به ایران منتقل شود ولی هنوز مذاکرات درباره نحوه تبادل آب بین ایران و تاجیکستان ادامه دارد. زیرا قیمت گذاری روی آب کار بسیار دشوار و پیچیده ای است و مجامع بین المللی تلاش می کنند ارزش گذاری خاصی برای منابع آب انجام نشود. اما در چنین فضایی، سفیر تاجیکستان در ایران، در نشستی خبری که حدود 3 سال قبل برگزار شد، خواستار دریافت نفت به ازای هر لیتر آب دریافتی ایران از این کشور شده بود.

جالب آن که همین یکی دو روز قبل رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران اعلام کرد:«قطر به دنبال خرید آب از ایران است و در مورد طرح های انتقال آب از ایران پیشنهادهایی را مطرح کرده است». من که نمی دانم چه در ذهن مسئولان کشور می گذرد ولی آن چه مسلّم است اینکه تناقض آشکاری در ادعاها و عملکرد آن ها دیده می شود. به گونه ای که از یک سو به خاطر بحران آب حاضر به واردات آب در قبال معامله با نفت می شویم و از سوی دیگر آب های ارزشمند کشور را صادر می کنیم، حال به چه قیمتی، بماند!

 

آخرین فرصت

در سال 1389 مجلس وزارت نیرو را مکلف کرد تا در راستای صیانت از سفره های آب زیرزمینی نسبت به شناسایی چاه های غیرمجاز و صدور پروانه بهره برداری اقدام کند. همچنین مقرر شد تا در مدت ۵ سال این وزارتخانه اقدامات مربوط به برق دار کردن چاه های آب کشاورزی را انجام دهد. طی سال گذشته برخی اقدامات در این باره انجام شده است، با این حال برداشت های غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی باز هم باعث فرونشست برخی دشت ها از جمله در یکی دو منطقه استان تهران شد.

در سال های اخیر طرح تغذیه مصنوعی دشت ها و سفره های آب زیرزمینی به منظور تعادل بخشی به منابع موجود در دشت ها نیز انجام شده است. با این حال، بهترین و موثرترین راه برای صیانت از منابع آب زیرزمینی و استفاده درست از آن، استفاده مناسب و در چارچوب های استانداردو همچنین جلوگیری از برداشت های غیرمجاز است.

مقامات وزارت نیرو معتقدند: احداث تاسیسات، ایجاد خطوط انتقال آب های سطحی به دشت های ممنوعه و انتقال برداشت ها از آب های زیرزمینی به آب های سطحی و تلفیق آب رسانی از طریق استفاده از آب های سطحی و دشت ها؛ از جمله راهکارهایی است که برای حفاظت از دشت های ممنوعه می توان به کار گرفت.اولین فرونشست دشت در کبوتر آهنگ همدان طی 13 سال گذشته ایجاد شد. با این حال ادامه این روند در سایر دشت ها نیز باعث شد تا کمتر از 50 دشت کشور از وضعیت مناسب و تعادلی به لحاظ ذخیره آب برخوردار باشند و بقیه در شرایط نامناسب قرار گیرند.

از سوی دیگر امّا بدون تعارف باید گفت هنوز عزم جدّی برای رفع مشکلات موجود در دستگاه های متوّلی آب دیده نمی شود. این را در جریان گزارش های میدانی از استان های مختلف کشور به خوبی متوجه شده ام. هنوز همه بهترین راهکارها و ادّعاها را مطرح می کنند ولی به محض آن که می پرسی پس چرا . . . ؟ پاسخ می شنوی که بودجه نداریم. به همین سادگی.

حتی در مصاحبه ام با معاون طرح و توسعه آب منطقه ای آذربایجان وقتی به ادعاهای مسئولان مبنی بر صدور دستور توقف سدسازی ها در حوزه دریاچه ارومیه اشاره کردم، پاسخ شنیدم که هیچ دستوری در این باره ابلاغ نشده و اگر پروژه ها متوقف شده نه به خاطر دستور مقام های بالا بلکه به خاطر نبود بودجه است.

اسماعیل کهرم هم همه این ها را می داند. با توجه به همین امر به صراحت از او می پرسم که اگر وی مسئول و متولّی منابع آبی کشور بود چه راهکارهای کوتاه، میان و بلند مدتی را برای برون رفت از این وضعیت اجرا می کرد؟ کهرم در پاسخ می گوید: راهکار کوتاه مدت قطعاً ممانعت از برداشت های غیر مجاز آب از سفره های آب زیرزمینی است. باید در اسرع وقت و بدون در نظر گرفتن مصلحت های فردی و گروهی و رابطه بازی ها، چاه های غیر مجاز را شناسایی و پلمب کرد. همچنین جلوی اضافه برداشت های غیر مجاز را با جدیت و دقت گرفت.

وی راهکار میان مدت را اصلاح الگوی مصرف آب کشاورزی و افزایش بهره وری بدون اجازه افزایش سطح زیر کشت می داند و در بیان راهکار بلند مدت می گوید: باید شجاعت این را داشته باشیم که با فرهنگ سازی مناسب و آگاه کردن کشاورزان و مردم کشور، ضمن توقف بیشتر سدسازی ها، شروع به تخریب برخی سدهای مضر کنیم.

ولی آیا این راهکارها عملی است؟ کهرم می گوید: از نظر من عملی است. وزیر نیرو هم قول هایی در این باره داده است که امیدواریم برای نجات کشور به قول هایش پای بند باشد.

با این اوصاف شاید خودسوزی زمین مانند آن چه 2 سال قبل در تالاب های پریشان، قره داغ، کانی برازان، سلطان آباد و گندمان رخ داد پاسخ طبیعت باشد به بی تدبیری مسئولان. در این بین من مانده ام چه می خواهیم بگوییم به نسل های آینده؟ آن زمان دیگر برای کسی فرقی نمی کند مقصّر چه کسی یا دستگاهی بوده است، آن زمان دیگر بازی«من نبودم دستم بود تقصیر آستینم بود»تشنگی و گرسنگی مردم را رفع نخواهد کرد. آن زمان خدا می داند در باره ما چگونه قضاوت خواهند کرد. ولی شاید تو بدانی آقای مسئول!

به نقل از روزنامه خراسان مورخ 29 مهر ماه 1392




داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:سه شنبه 30 مهر 1392-03:56 ب.ظ

مرگ «هامون» در سکوت

مرگ «هامون» در سکوت


تالاب بین المللی هامون هفتمین تالاب مهم دنیا و بزرگترین دریاچه آب شیرین در سراسر فلات ایران بوده است که مساحتی حدود 5 هزار و700 کیلومتر مربع دارد. این دریاچه از سه بخش با نام های هامون پوزک در شمال شرقی، هامون صابری در شمال و هامون هیرمند در غرب وجنوب غربی سیستان تشکیل شده است.بخش وسیعی از هامون پوزک و قسمت عمده هامون صابری در خاک افغانستان و مابقی هامون ها در خاک ایران است که اغلب در سال های پرآبی و در فصل بهار بعد از سیلاب رودخانه هیرمند و انشعابات آن، سه هامون به یکدیگر متصل شده و به شکل نعلی دیده می شود.

هیچ کس برای هامون دل نمی سوزاند، وقتی وضعیت بحرانی دریاچه ارومیه مطرح شد موج عظیمی از اعتراض مقامات دولتی برای رسیدگی به وضعیت فعلی دریاچه ارومیه برخاست و درخواست ها برای احیای دریاچه بالا گرفت. اما تالاب هامون در سکوت مقامات دولتی نابود شده است. نماینده مردم زابل، زهک، هیرمند در مجلس، نوک پیکان انتقادش را به سمت مقامات ارشد دولتی می گیرد و بیان می کند:وقتی هیچ کس از خطه سیستان نیست که صدای مردم این منطقه را به گوش مسئولان رده بالای دولتی برساند و از آنان داد خواهی کند،مسلماً حرکتی جدی برای نجات و احیای تالاب هامون نخواهیم دید.در حالی که همین وزرا و رؤسا موضوع دریاچه ارومیه را با حرارت و جدیت پیگیری می کنند.

«سیدباقر حسینی» نداشتن پشتوانه حمایتی از این سرزمین را دلیل نادیده گرفتن تالاب هامون می داند و می گوید: وقتی آلودگی هوا اندکی در مناطق غرب کشور شدت پیدا می کند نگاه همه به این شهرها و استان ها جلب می شود در حالی که مردم سیستان که با خشک شدن تالاب هامون بیشتر از 200 روز سال را زیر وزش شدیدترین بادها آن هم با آلودگی 20 درصد بیشتر از حد بحرانی هستند، نه گوشی صدای آنها را می شنود و نه چشمی رنج و سختی زندگی آنان را می بیند، مسئولان دولت متوجه باشند، احیا و نجات تالاب هامون، احیای سیستان است و نابودی هامون نابودی سیستان را به دنبال خواهد داشت.

 

زنگ خطر برای نابودی هامون

روند خشکی تالاب هامون از سال 1375 همزمان با شروع دوره هفت ساله اول خشکسالی حاکم بر استان آغاز شد،این روند با طولانی شدن دوره خشکسالی و پا نهادن به دور دوم خشکسالی در هفت سال بعدی شدت گرفت.رئیس پژوهشکده علوم زمین و جغرافیای دانشگاه سیستان و بلوچستان اظهار می کند : تالاب هامون به سبب اکوسیستم منحصربه فردی که دارد از اهمیت بالایی برخوردار است، تالاب هامون شاهرگ حیاتی آبی است که از کشور همسایه نشأت می گیرد.

« غلامرضا نوری »می افزاید: سیستم تالاب هامون به شکل نعل است، در دوره های قبل زمانی که بادهای غالب منطقه از شمال غربی به جنوب شرقی می وزیده سبب خنک شدن هوا می شده اما در حال حاضر با خشک شدن تالاب، هرزمان که باد می وزد بستر خشک تالاب را بر سر مردم می ریزد.وی ادامه می دهد: تالاب هامون از سال 1375 از وضعیت بحرانی رنج می برد و از سال 1380 به طور کامل نابود شد اما نه تنها مسئولان اهمیتی برای این موضوع قائل نشدند بلکه هیچ پیگیری و چانه زنی هم از سوی آنان صورت نگرفت.این مدرس دانشگاه تصریح می کند: واقعیت امر این است که گوش مسئولان رده بالای دولتی در قبال غرب کشور شنواتر است چه بسا پیچیدگی مسائل مربوط به تالاب هامون شدیدتر از دریاچه ارومیه بوده زیرا وضعیت فعلی این تالاب وابسته به دیپلماسی وزارت امور خارجه است.

وی بیان می کند :بدیهی است خطری که تالاب را تهدید می کرد و مسبب فقیرشدن و نابودی آن شد اقدامات نسنجیده کشور افغانستان و بی توجهی مسئولان کشوری بود.نماینده مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی تصریح می کند: موضوع حق آبه هم اکنون از طریق وزارت امور خارجه پیگیری می شود تا هر چه زودتر این قرارداد اجرایی از سرگرفته شود.

حسینی اضافه می کند: بنده در هفته های گذشته نامه ای به وزیر امور خارجه و رئیس جمهور نوشته ام و خواستار رسیدگی به وضعیت حق آبه هامون شده ام.مدیرکل حفاظت محیط زیست استان نیز می گوید: تالاب بین المللی هامون حدود 14-13 سال است که کاملاً خشک شده ،در سال های قبل که وضعیت هامون بهتر از این بود هر 7سال سیل جاری می شد و تالاب را پرآب می کرد. این سیل تا حدودی نیاز تالاب را برطرف می کرد. اما چندسالی است کشور افغانستان بر روی رودخانه سدی ساخته که مانع حیات و چرخه طبیعی هامون شده است.«خسرو افسری»می افزاید: شرایط سخت و سخت تر شده، کشور افغانستان توجهی به وضعیت تالاب ندارد، تالابی که تا دیروز مأمن امن پرندگان و محل ارتزاق مردم منطقه بود در حال حاضر به جای تلطیف هوا به کانون بحران و حرکت شن های روان و افزایش غلظت ریزگردها تبدیل شده است.

 

اقدامات برای حل بحران

اگرچه مسئولان محیط زیست، دولت افغانستان را مسبب اصلی نابودی تالاب می دانند اما کارشناسان معتقدند نادیده گرفتن متخصصان بومی و توجه نکردن به طرح ها و پروژه های آنان نیز در نابودی تالاب تاثیر گذار بوده است .عضو هیئت علمی دانشگاه بیان می کند: ما پژوهش ها و مقالات بسیاری برای بهبود وضعیت تالاب ارائه داده ایم اما هیچ توجهی به این کارها نشده است.دکتر «غلامرضا نوری» اضافه می کند:احیای تالاب هامون با وضعیت فعلی امکان پذیر است اما بخش عمده نگرانی این است که دستگاه ها با موضوع تالاب، صنفی برخورد می کنند و در یک مجموعه کامل و منسجم اقدامی صورت نمی دهند.

این مدرس دانشگاه متذکر می شود: علی رغم وجود 8 پژوهشکده فعال در دانشگاه سیستان و بلوچستان و 5 پژوهشکده فعال در دانشگاه زابل و شورای عالی پژوهش در سیستان و بلوچستان، اما متأسفانه به دلیل نبود انسجام از سرمایه های علمی بومی استان استفاده نمی شود و مسئولیت پژوهش به شرکت های غیربومی واگذار می شود که به دلیل نداشتن اطلاعات کافی نتیجه ای در بر نخواهد داشت.وی می افزاید: واقعیت این است که سال هاست درباره وضعیت هامون هزاران صفحه مطالعه و طرح ها و برنامه هایی ارائه شده اما هرگز نسخه ای برای درمان آن پیچیده نشده است. با وجود بیش از 1000 نفر هیئت علمی در دانشگاه های استان نه تنها به هیچ یک از آنها توجه نشده بلکه برای هر طرح و پروژه ای غیرمتخصصان به کار گرفته شدند و به این طریق سرمایه ها هدر رفته است.با این حال مدیر کل حفاظت محیط زیست استان اظهار می کند: از همان ابتدای خشکسالی مطالعات و تحقیقات متعددی در جهت منشاء یابی کانون های بحرانی انجام شد،از طرفی تاثیر عوامل زیست محیطی برتالاب سنجیده و توان اقتصادی و اجتماعی تالاب و تأثیراتش بر منطقه نیز بررسی شد.افسری ادامه می دهد: این مطالعات بعد از گذشت دوره هفت سال اول خشکسالی به صورت میدانی شدت گرفت تا نقاط ضعف و قدرت شناسایی شود.

وی اضافه می کند: همچنین در هفت سال دوم مسیر آب مشخص و راه آب ها نیز شناسایی شد. در سال 90 موضوع حق آبه تالاب نیز از طریق وزارت نیرو پیگیری شد تا در نهایت مقرر شد 60 میلیون مترمکعب به عنوان حق آبه از محل ذخیره آبی زیست محیطی برای احیای تالاب در نظر گرفته شود.این مقام مسئول بیان می کند: پس از آزمایش ها نهایتاً منطقه ای به عنوان منشا و کانون اجرای فاز یک احیای تالاب هامون برگزیده شد.

 

عملیات فاز یک

با وجود خوش بینی مسئولان محیط زیست اما کارشناسان، اجرای این طرح را کمی دیر و خارج از محدوده بحران دانسته و معتقدند احیای تالاب در این نقطه تاثیری بر مهار ریزگردها نخواهد داشت.مدیر کل سازمان حفاظت محیط زیست استان بیان می کند:پس از اتمام مطالعات شرکت مشاور، مکان فاز یک انتخاب و مقرر شد در محدوده آزمایشی که وسعتی به اندازه یک صدم وسعت تالاب دارد در مسیری 6 کیلومتری از محل افضل آباد تا اطراف کوه خواجه آغاز شود.

افسری می افزاید: کارحفر کانال افضل آباد درحال حاضر در دست اجر است و قرار است به زودی پس از اتمام لایروبی مسیر، آب در منطقه نمونه رها شود و امید است جشن عید امسال همچون سال‌های گذشته در کنار هامون پرآب و سرسبز برگزار شود.اما رئیس پژوهشکده علوم زمین و جغرافیای دانشگاه سیستان و بلوچستان معتقد است: حرکتی که محیط زیست با عنوان فاز یک شروع کرد بخشی از مصوبات جلسه اول ستاد احیا بود.

براساس این مصوبه حجم آب مشخصی از محل ذخیره زیست محیطی در نظر گرفته شد اما عدم استمرار و پیگیری منسجم و نیز وقفه ایجاد شده از جلسه اول تا اجرای این طرح سبب هرچه بیشتر فاصله افتادن بین دستگاه ها شد.دکتر نوری می افزاید: وضعیت تالاب به شرطی قابل حل است که ستاد احیا فعال تر وارد شود و تقسیم کار دستگاه های اجرایی نیز از طریق ستاد احیا صورت گیرد. ثانیاً پژوهشگران و محققان نیز به کار گرفته شوند و از منابع آبی موجود درست و بهینه استفاده شده و مناطق سه گانه برداشت، حمل و رسوب توفان نیز مشخص شود.

مدیر کل حفاظت محیط زیست استان نیز می گوید: خشکی تالاب سبب مشکلات زیست محیطی شده و این مشکلات مختص شهر زابل نیست و همه شهرهای استان را در برگرفته و وضعیتی بحرانی ایجاد کرده که دامنه گرد و غبار تا دریای عمان هم کشیده شده است. افسری ادامه می دهد:با افزایش مشکلات موجود برنامه ریزی ها برای ارتقای عملیات فاز یک انجام شد و به موجب آن مقرر شد فاز یک در فواصل زمانی انجام شود تا بستر همیشه خیس بماند. همچنین مطالعات فاز دوم هم در دستور کار قرار گرفته و طرح های مطالعاتی آن به سازمان پیشنهاد شده و قرار است اعتباراتی نیز به فاز دوم اختصاص داده شود.

وی می افزاید: در فاز 2 تلاش می شود آب به نقاط بحرانی هدایت شود تا ریزگردها مهار شوند همچنین تلاش می شود پوشش سبز که سبب تثبیت آب شده و در مهار ریزگردها موثر است نیز ایجاد شود.

 

تلاش برای مهار ریز گردها

با تغییر در روند طبیعی توفان ها و افزایش غلظت و آلودگی هوا موضوع تالاب رویکرد دیگری پیدا کرد و نجات تالاب تنها هدف نبود و مسئله ریزگردها حادتر از خود تالاب مطرح شد.همین موضوع سبب شد که نگاه ها به وضعیت هامون اندکی متفاوت شود.نماینده مردم زابل، زهک و هیرمند در مجلس شورای اسلامی می گوید: ستاد احیا در حال حاضر در تلاش است راهکارهای پیشنهادی برای احیای تالاب هامون را جدای از موضوع حق آبه پیگیری کند.سیدباقر حسینی می افزاید: در جلسات برگزار شده در حضور کارشناسان و متخصصان، برنامه ریزی شد که هرچه زودتر در بخشی از منطقه تالاب که ریزگردها از آنجا نشأت می گیرند اقداماتی انجام شود.

این مقام مسئول عنوان می کند: ستاد احیا با همکاری فرمانداری زابل در نظر دارد روش های مختلف از جمله تغییر اقلیم، بارور کردن ابرها و نیز شناسایی منابع زیرزمینی آب را نیز بررسی کند. وی ادامه می دهد: اقدامات انجام شده برای احیای تالاب قطعاً نیازمند کمک دولت است.در غیر این صورت سیستان از دست خواهد رفت. احیا و نجات تالاب هامون به منزله احیا و نجات منطقه سیستان است. این نماینده بیان می کند: ستاد احیا تلاش می کند ضمن بررسی طرح ها و اقدامات احیای تالاب موضوع مهار ریزگردها را نیز خصوصاً در مناطقی همچون هیرمند که شدت بیشتری دارد بررسی و در جهت مهار آنها تلاش کرده و تدابیری بیندیشد.

 

مدیریت یکپارچه

بدیهی است اقداماتی که تاکنون در جهت احیای تالاب صورت گرفته بی تاثیر نیست اما آنچه که بیش از پیش اهمیت دارد هماهنگی نهادها و ارگان های مرتبط با تالاب با یکدیگر و همسو بودن آنها با ستاد احیای تالاب هامون است.

عضو هیئت علمی دانشگاه می گوید: با توجه به پراکندگی و نشأت گرفتن منبع اصلی از خارج کشور و نیز از بین رفتن پوشش گیاهی در اثر مدیریت چندگانه از سوی محیط زیست، منابع طبیعی، مرزبانی، جهاد کشاورزی و ... بر یک اکوسیستم شرایط حادی را برای تالاب رقم زده است.دکتر نوری، می افزاید: باید ستاد احیای هامون در جهت مدیریت یکپارچه تالاب هرچه بیشتر تلاش کند و سایر ارگان ها نیز همسو با ستاد در جهت احیای تالاب گام بردارند. وی خاطرنشان می کند : متأسفانه مرزبانی در مرز ایران و افغانستان با گودبرداری و خاکریزی سبب شده که آب هامون صابری به هامون هیرمند سرریز نکرده و به عقب برگشت کند که این اقدام نسنجیده بدون هماهنگی با ستاد احیای تالاب بوده است.مدیرکل حفاظت محیط زیست استان نیز تصریح می کند : مدیریت تالاب هامون تنها برعهده یک سازمان نیست و نیاز به مدیریتی یکپارچه دارد باید تلاش شود مطالعات بین بخش ها و بین سازمان های ذیربط با تالاب با هماهنگی و در جهت احیای تالاب پیش رود.افسری اضافه می کند: از طرفی مراکز دانشگاهی نیز با توجه به توان علمی خود می توانند مسائل راهبردی را به محیط زیست ارائه کرده و مراکز تحقیقاتی شیلات و جهاد کشاورزی و سایر ارگان‌ها نیز همسو با مراکز تحقیقاتی دانشگاهی در جهت ارائه پروژه علمی مشارکت داشته باشند. این مقام مسئول اظهار می کند: امید است با اعتباراتی که سازمان در نظر گرفته و نیز طرح های مطالعاتی ارائه شده،زمینه برای جذب اعتبارات بیشتر نیز فراهم شود. از طرفی تلاش می شود تا مدیریت منابع آب نیز اصولی پی ریزی شود .

مدیر کل حفاظت محیط زیست استان اثرات ناشی از خشک شدن تالاب را بی‌شمار بر شمرده و می گوید: با خشک شدن تالاب، غلظت ریزگردها افزایش یافته و بادهای 120 روزه بعضاً به 200 روز نیز افزایش پیدا کرده است و بیش از 180 گونه و بالغ بر 200 هزار قطعه پرنده مهاجر که در این منطقه موقتاً ساکن بودند از تالاب مهاجرت کرده اند. افسری اضافه می کند: علاوه بر گونه های مهاجر،چندین گونه ساکن در منطقه شامل سمور آبی، جبیر و قوچ و میش ساکن در دشت سیستان نیز به سبب خشکسالی از این منطقه مهاجرت کرده اند.

 

هم افزایی به جای صف آرایی

با خشک شدن تالاب هامون و سرازیر شدن پیامد های منفی بر منطقه و مردم نیاز است مسئولان به احیای تالاب توجه ویژه داشته و تمام تلاش خود را بر این موضوع متمرکز کنند.عضو هیئت علمی دانشگاه می گوید: باید وحدت ملی حفظ شده و هم پوشانی و هم افزایی ایجاد شود که متاسفانه مسئولان به جای هم افزایی در مقابل یکدیگر صف آرایی می کنند .

دکتر نوری می افزاید: فیلتر محیط زیست در دستگاه های اجرایی وجود ندارد و این نشان می دهد هنوز مقدمات کار فراهم نشده است ابتدا باید مقدمات کار اصولی شود سپس سایر ارگان ها همسو با ستاد، پیش روند و این اعتقاد و باور در دست اندرکاران و مسئولان ایجاد شود که متوجه باشند تالاب وضعیت بحرانی دارد.وی بیان می کند: اولین گام باید ایجاد پوشش گیاهی باشد تا بتوان آب را در بستر تالاب ذخیره کرد. هامون شرایطی مانند استخر ندارد که با دپوی آب مشکل بی آبی آن برطرف شود باید با ایجاد پوشش گیاهی آب را تثبیت کرد.

این مقام دانشگاهی معتقد است : روند کلی کار شرایط خوبی ندارد زیرا نه نمایندگان آن طور که باید برای بهبود شرایط فوق تلاش می کنند و نه استانداری تلاش قابل توجهی در خصوص کنترل ریزگردها داشته است.وی خاطرنشان می کند: باید مسئولان استانی و کشوری با مردم هم صدا شده و بدانند که شرایط هامون یک فوریت است و سرمایه ملی محسوب می شود و باید برای احیای آن تلاش شود، بر کسی پوشیده نیست که اهمیت هامون نه تنها کمتر از دریاچه ارومیه نیست بلکه هم تراز و چه بسا بالاتر از آن بوده و در حال حاضر به موضوعی ملی تبدیل شده است. اگرچه چند سالی است که از خشک شدن هامون می گذرد اما در سال های اخیر اثرات مخرب زیست محیطی که از پیامد های خشکی تالاب است عرصه را بر مردم این منطقه تنگ کرده و شدت توفان ها و غلظت ریزگردها روز به روز در حال افزایش است به طوری که سبب مهاجرت اهالی سیستان از آن منطقه شده و اگر مسئولان به این موضوع توجه نداشته باشند به زودی سیستان خالی از سکنه شده و بی تردید بعد از نابودی هامون شاهد نابودی سیستان نیز خواهیم بود.

به نقل از روزنامه خراسان مورخ 27 مهرماه 1392




داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:سه شنبه 30 مهر 1392-03:56 ب.ظ

سـد و سـازه‏ های آبـی در ایـران باستـان

سـد و سـازه‏ های آبـی در ایـران باستـان


با این که ایرانیان اوّلین سدهای دنیا را نساخته ‏اند امّا کشور ایران از کشورهای قدیمی سدساز در دنیا بشمار می‏رود. تاریخ سدسازی در ایران، قدمتی بسیار طولانی دارد و هنوز هم می‏توان نشانه‏ هایی از سدهای قدیمی را یافت. آثار بعضی از سدهای بجا مانده در ایران، تا 2000 سال عمر دارند.

به طور کلی سدسازی و نیز لایروبی و مرمت سدها مانند سایر کارهای عام المنفعه و طرح‏‏های بزرگ به دست حکومت‏هایی که به آبادانی، پیشرفت و گسترش قلمرو خود علاقه‏ بیشتری داشتند انجام می‏گرفته است و در این میان، رونق اقتصادی و پیشرفت شهرهای مرتبط با سیستم‏های آبیاری و آب‏رسانی نیز بستگی بسیار زیادی با مقوله‏ سد و سدسازی داشته است.

 

در ایران و از حدود 2000 سال قبل، کارهای زیادی برای کنترل و ذخیره‏ آب انجام شده است.

«بند میزان» در شهر «شوشتر» با قدمت 1700 سال

 

فرمانروایان هخامنشی در زمان حکومت خود، به واسطه‏ وضعیت جغرافیایی ایران و علاقه ‏ای که در گسترش سرزمین تحت فرمانروایی از خود نشان می‏دادند، سدها و بندهای زیادی در بخش‏های جنوبی و جنوب غربی ایران احداث نمودند.

یکی از این سدها، سدی است که به دستور «کوروش»، بنیانگذار سلسله‏ هخامنشیان بر روی رودخانه‏ «دیاله» که از قدیم به رودخانه‏ «اَروند» می‏ پیوسته است، ساخته شد. این سد از خاک و چوب درست شده بود و برای آبیاری زمین‏های کشاورزی استفاده می‏گردید. 

«بنــد بهمـــن» با قدمت 2000 سال

 

در دوره‏ هخامنشیان سدهایی بر روی رودخانه‏ های «فُرات» و «اَروند» و همچنین سدهایی بر روی رودخانه‏ «کُر» در استان فارس و در اطراف «تخت جمشید» ساخته شد. «سد داریوش» بر روی رودخانه‏ کُر و در محل فعلی «سد درود‌زن»، 2000 سال پیش ساخته شد و آب آن به تخت‌جمشید منتقل می‌شده است.

«سد ناصری» در 48 کیلومتری شمال‏ غربی تخت‏ جمشید و سدهای دیگری به نام‏های «بند فیض آباد» در حدود 45 کیلومتری شمال تخت‏ جمشید با 25 متر طول و 25 متر ارتفاع و «بند بهمن» با ارتفاع 8 متر در جنوب شهر شیراز از سدهای دوره‏ هخامنشیان می‏باشند.

 


پل بند «شادِروان» در شهر «شوشتر»

 

«بند امیر» در شمال‏ شرقی شهر شیراز بر روی رودخانه‏ کُر در 1000 سال پیش برای ذخیره‏ آب، آبیاری زمین‏های کشاورزی و همچنین استفاده از نیروی ذخیره شده در پشت آن برای راه ‌اندازی آسیاب‌های آبی ساخته و مورد استفاده قرار می‏گرفته است. علاوه بر سدهای ذکر شده در استان خوزستان؛ بندها و سدهای دیگری نیز ساخته شده بود که عبارت بودند از : سد «قلعه رستم» در 33 کیلومتری شمال شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ کارون، سد «شعیبیه» در 24 کیلومتری جنوب‏ غربی شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ دز، سد «عجیرب» در 36 کیلومتری شهر شوشتر بر روی رودخانه‏ دز، سد «کرخه» در 15 کیلومتری شمال شهر حمیدیه، سد «ابوالعباس» در 18 کیلومتری شهر رامهرمز، سد «ابوالفارس» در جنوب‏ شرقی شهر رامهرمز و سد «جراحی» در 29 کیلومتری جنوب رامهرمز.


«بنــد امیـــر» با قدمت 1000 سال

 

از دیگر سدهای قدیمی ایران، می‏توان از سد «ششطراز» با قدمت 900 سال، سد قدیمی «ساوه» با قدمت 700 سال، سد «کـَبار» با قدمت 700 سال، سد قدیمی «طُرُق» با قدمت 500 سال، سد «کُریت» با قدمت 400 سال و سد «فریمان» با قدمت 400 سال نام برد.

در دوره ‏های بعدی و تا قبل از شروع سد‏سازی به صورت علمی و جدید، در مناطق مختلف ایران سدهای بسیاری ساخته شد که برخی از آن‏ها هنوز هم دایر و قابل استفاده می‏باشند.

 


سد قدیمی «طُرُق» در شهر مشهد با قدمت 500 سال




داغ کن - کلوب دات کام
تاریخ:چهارشنبه 17 مهر 1392-04:07 ب.ظ

آگاهی و حساسیت دانش آموزان گلستانی نسبت به آب در سال تحصیلی 92-91 افزایش یافت

آگاهی و حساسیت دانش آموزان گلستانی نسبت به آب در سال تحصیلی 92-91 افزایش یافت


رئیس اداره روابط عمومی شرکت آب منطقه ای استان گلستان از افزایش آگاهی و حساسیت دانش آموزان این استان در سال تحصیلی 92-91 با اجرای طرح نجات آب کشاورزی خبر داد.

به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه ای استان گلستان، موسی فرمانی گفت: به دنبال اجرای موفق طرح ملی دانش آموزی نجات آب برای سومین سال پیاپی در استان گلستان، میزان آگاهی و حساسیت دانش آموزان به منابع آب استان در سال تحصیلی 92-1391 (سال سوم آموزش) نسبت به سال تحصیلی 91-1390(سال دوم آموزش) به ترتیب بیش از 7 و 1 درصد و نسبت به سال تحصیلی 90-1389(سال اول آموزش) بیش از 18 و 22 درصد افزایش یافت.
فرمانی با اشاره به برنامه های اجرا شده طرح نجات آب در سال تحصیلی 1391-1390، گفت: در این سال تحصیلی طرح دانش آموزی نجات آب در استان گلستان، با کمک و همراهی 600 معلم رابط، در 14 منطقه استان گلستان و با مشارکت 49 هزار دانش آموز اجرایی شده است که به دنبال آن سطح آگاهی و حساسیت دانش آموزان و افکار عمومی نسبت به مسائل حوزه آب افزایش یافته است.
وی افزود: با توجه به کمبود منابع آب، پرداختن به اقدامات آموزشی و فرهنگی در زمینه مختلف آب در کنار اقدامات سازه ای ضروری است.
فرمانی افزود: کمبود شدید آگاهی و حساسیت افکار عمومی در رابطه با مسائل آب و لزوم پرداختن زیربنایی برای رفع آن، لزوم تبیین ارزش معنوی و اقتصادی آب براساس سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری در زمینه اصلاح الگوی مصرف، در اجرای طرح فرهنگی نجات آب را بیش از پیش ضروری می سازد.
دبیر دبیرخانه استانی طرح ملی دانش آموزی نجات آب در شرکت آب منطقه ای گلستان با اشاره به اینکه استان گلستان اولین استانی است که با شیوه رودر رو به آموزش معلمان رابط پرداخته است، تصریح کرد: با حذف فرآیند آموزش نمایندگان ادارات به عنوان یکی از حلقه های آموزشی، تاثیر پذیری و حساسیت انتقال آموزه ها در استان به نحو چشمگیری افزایش داشته است
فرمانی گفت: همواره تنوع، ابتکار و خلاقیت بحثی است که در آموزش حرف اول را می زند. اگر هرساله روش های آموزشی نسبت به سال گذشته متنوع تر باشد، نحوه درک مطالب توسط دانش آموزان و انتقال آن به خانواده ها نیز مطلوب تر خواهد بود.
وی در پایان افزود: جامعه مخاطب نه تنها در زمینه طرح نجات آب بلکه در سایر حوزه های مرتبط با آب نیز نیاز های بسیاری دارد، بنابراین لازم است عملکرد دستگاه ها اطلاع رسانی شود تا مردم به واسطه این آگاهی متقاعد شده و میزان مشارکت آنان نیز بیش از پیش افزایش یابد.

 




داغ کن - کلوب دات کام


  • تعداد صفحات :283
  • ...  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • 8  
  • 9  
  • ...